Thủ tục công chứng hôn nhân và gia đình

Nhóm thủ tục này dành cho các thỏa thuận, văn bản liên quan đến chế độ tài sản của vợ chồng, tài sản chung, tài sản riêng và việc phân chia tài sản sau ly hôn. Trang giúp xác định đúng trường hợp cần thực hiện và lựa chọn thủ tục công chứng phù hợp.

1. Tổng quan về thủ tục

Các thủ tục trong nhóm hôn nhân và gia đình tập trung vào việc xác lập, thay đổi hoặc làm rõ quan hệ tài sản giữa vợ và chồng trong những thời điểm và hoàn cảnh khác nhau, bao gồm trước hôn nhân, trong thời kỳ hôn nhân và sau khi ly hôn.

Việc xác định đúng loại thỏa thuận hoặc văn bản có ý nghĩa quan trọng vì hồ sơ có thể khác nhau tùy tình trạng hôn nhân, nguồn gốc và tình trạng tài sản, quyền của người thứ ba cũng như các nghĩa vụ tài sản có liên quan. Không nên mặc định tài sản chỉ vì đứng tên một người thì luôn là tài sản riêng.

Trường hợp thỏa thuận liên quan đến bất động sản hoặc tài sản phải đăng ký, ngoài việc công chứng văn bản còn có thể phát sinh thủ tục đăng ký biến động theo quy định. Vì vậy, cần xác định đúng nhu cầu và tình trạng hồ sơ trước khi thực hiện.

2. Thông tin cần biết khi thực hiện công chứng

Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ thường được xác định dựa trên chủ thể tham gia, thời điểm và tình trạng hôn nhân, loại thỏa thuận hoặc văn bản cần công chứng, cùng tài sản và nghĩa vụ tài sản có liên quan.

Tùy trường hợp, có thể cần giấy tờ định danh của vợ chồng hoặc các bên; giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy tờ xác định tình trạng hôn nhân, ly hôn; giấy tờ chứng minh quyền đối với tài sản và nguồn gốc tài sản; tài liệu liên quan đến tài sản chung, tài sản riêng hoặc nghĩa vụ tài sản. Khi phân chia tài sản sau ly hôn, có thể cần bản án, quyết định ly hôn hoặc tài liệu liên quan.

Kiểm tra trước khi thực hiện

Trước khi thực hiện, cần xác định đúng thời điểm và loại thỏa thuận: trước hôn nhân, trong thời kỳ hôn nhân hay sau ly hôn. Đồng thời cần làm rõ tài sản là tài sản chung hay tài sản riêng, quyền của người thứ ba và các nghĩa vụ tài sản có liên quan.

Đối với tài sản có đăng ký như nhà, đất hoặc tài sản khác, cần kiểm tra tình trạng pháp lý và xem xét các thủ tục đăng ký tiếp theo nếu pháp luật yêu cầu. Các thuật ngữ như từ chối tài sản chung hoặc cam kết tài sản riêng cần được sử dụng đúng với bản chất hồ sơ thực tế.

Thời gian và chi phí

Thời gian thực hiện phụ thuộc vào loại thủ tục, mức độ đầy đủ của hồ sơ và việc có phát sinh yêu cầu bổ sung, xác minh hoặc làm rõ thông tin hay không.

Các khoản liên quan có thể gồm phí công chứng, thù lao công chứng và chi phí khác tùy trường hợp thực tế. Mức phí và chi phí cụ thể cần được xác định theo loại việc và quy định áp dụng tại thời điểm thực hiện.

Sau khi xác định đúng nhu cầu và tình trạng hồ sơ, có thể lựa chọn thủ tục công chứng cụ thể dưới đây.